Nowa definicja „aktywnego rolnika” – co zmieni się w dopłatach i kto straci najwięcej?

Na czym polegają zmiany?

Dotychczas rolnicy mogli korzystać z dopłat w prosty sposób – wystarczyło prowadzić gospodarstwo i zgłosić się do ARiMR. W projekcie nowych zasad pojawiają się jednak dodatkowe warunki:

- brak tzw. klauzuli 5000 euro – wcześniej rolnicy poniżej tego progu byli automatycznie uznawani za aktywnych, teraz będą musieli spełniać inne kryteria,

- obowiązek udokumentowania obrotu towarami rolnymi – co oznacza dodatkowe faktury i papierologię,

- większy nacisk na „realną działalność rolniczą”, co w praktyce ma ograniczyć dopłaty dla osób posiadających ziemię, ale nieprowadzących produkcji.
 

Dlaczego małe gospodarstwa obawiają się zmian?

Polska wieś opiera się w dużej mierze na gospodarstwach do 10 ha. To właśnie one najczęściej działają na własne potrzeby i sprzedają niewielkie ilości płodów rolnych. Wymóg udokumentowanego obrotu może być dla nich barierą nie do przejścia – nie każdy prowadzi sprzedaż na dużą skalę, wielu rolników nie wystawia regularnie faktur.

W praktyce może to oznaczać, że tysiące drobnych gospodarstw zostaną pozbawione prawa do dopłat, a środki zostaną skierowane do większych producentów.
 

Głos krytyki

Były unijny komisarz ds. rolnictwa, Janusz Wojciechowski, otwarcie skrytykował projekt, nazywając go „próbą likwidacji małych gospodarstw”. Według niego nowe przepisy stoją w sprzeczności z ideą Wspólnej Polityki Rolnej, która miała wspierać różnorodność i chronić rodzinny charakter rolnictwa w Europie.

Co to oznacza dla rolników?

- Więcej biurokracji – konieczność zbierania faktur, prowadzenia ewidencji i udowadniania sprzedaży.

- Ryzyko utraty dopłat – szczególnie dla rolników prowadzących produkcję tylko na własne potrzeby.

- Presja konsolidacji gospodarstw – mali rolnicy mogą być zmuszeni do sprzedaży ziemi większym podmiotom.


 

Jak się przygotować?

1. Sprawdź status swojego gospodarstwa – czy masz udokumentowaną sprzedaż i czy spełniasz nowe kryteria.

2. Korzystaj z doradztwa rolniczego – ODR-y i izby rolnicze będą pomagać w interpretacji przepisów.

3. Śledź proces legislacyjny – projekt nie jest jeszcze ostateczny, możliwe są zmiany pod wpływem nacisków społecznych.